O Grupie PKP

Grupa PKP powstała w 2001 r. w wyniku restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe. Celem Grupy PKP jest zarządzanie powierzonym jej majątkiem w taki sposób, aby pełniąc służbę publiczną,  realizować ważne dla Polski cele, a jednocześnie optymalnie świadczyć usługi i administrować posiadanym kapitałem, przyczyniając się do wzrostu znaczenia Grupy PKP i tworzących ją spółek. Grupa PKP realizuje te cele poprzez:

  • efektywne zarządzanie oraz modernizację infrastruktury kolejowej,
  • realizację oczekiwań klientów, podnoszenie jakości usług przewozu osób i towarów oraz usług i udogodnień dostępnych na dworcach,
  • świadczenie innych usług, w tym także usług komercyjnych powiązanych z podróżą koleją,
  • administrowanie posiadanymi nieruchomościami, inicjowanie inwestycji oraz poszukiwanie sposobów optymalnego zagospodarowania kolejowych nieruchomości w celu maksymalizacji przychodów,
  • budowanie zaufania i dążenie do poprawy wizerunku kolei, w tym dworców,
  • realizację funkcji miastotwórczych.

Spółki z Grupy PKP oraz spółki powiązane z Grupą PKP zatrudniają w sumie około 70 tys. pracowników – specjalistów z branż transportowej, teleinformatycznej czy rynku nieruchomości. Pod względem liczby zatrudnionych Grupa PKP jest jednym z kilku największych pracodawców Polsce. Grupa próbuje jak najlepiej wywiązywać się z roli odpowiedzialnego pracodawcy poprzez wdrażanie zasad ładu korporacyjnego oraz polityki jakości. Działalność Grupy PKP wpisuje się w krajowe i europejskie strategie związane z rozwojem zrównoważonego transportu, przyczynia się do eliminacji zjawiska wykluczenia komunikacyjnego oraz pozwala osiągać cele klimatyczne.

Grupa PKP jest spadkobiercą i kontynuatorem powstałych w 1918 roku Polskich Kolei Państwowych, które 24 września 1926 roku rozpoczęły działalność jako podmiot prawa handlowego. Grupa PKP dąży do rozwoju i budowy silnej pozycji rynkowej, pamiętając o swojej historii, tradycjach oraz doświadczeniach i osiągnięciach wcześniejszych pokoleń kolejarzy.

Grupa PKP jest reprezentantem polskiej kolei we wszystkich kluczowych międzynarodowych organizacjach kolejowych, czyli: Wspólnocie Kolei Europejskich oraz Zarządców Infrastruktury Kolejowej (CER), Międzynarodowym Związku Kolei (UIC) i Organizacji Współpracy Kolei (OSŻD). Obecnie Krzysztof Mamiński, prezes zarządu PKP S.A., pełni funkcję przewodniczącego Międzynarodowego Związku Kolei (UIC) oraz wiceprzewodniczącego CER. Ponadto od około 20 lat funkcjonuje stałe Przedstawicielstwo PKP w Brukseli. Dbamy o uczestnictwo w dialogu w sprawach ważnych dla kolei w Polsce i na świecie.

Nasza historia Pierwsze linie kolejowe wraz z infrastrukturą do ich obsługi na terenie Polski powstały w I połowie XIX w. Polskie Koleje Państwowe, podległe Ministerstwu Komunikacji
z sekcją kolejową, rozpoczęły działalność już w listopadzie 1918 r., wraz z odzyskaniem przez Polskę niepodległości, sukcesywnie obejmując swoim zasięgiem kolejne części kraju.

W 1926 r. Polskie Koleje Państwowe zostały zorganizowane jako przedsiębiorstwo działające według zasad handlowych. Podstawą prawną zmieniającą status PKP było Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 września 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa „Polskie Koleje Państwowe”. W takiej formie PKP funkcjonowały do wybuchu II wojny światowej. Po zakończeniu II wojny światowej, w tym również po transformacji ustrojowej w 1989 roku, Polskie Koleje Państwowe funkcjonowały głównie w formie przedsiębiorstwa pozostającego pod zwierzchnictwem ministerstw właściwych ds. transportu, a w wybranych okresach Dyrekcji Generalnych PKP w ramach tychże ministerstw.

W 2000 r. rozpoczęła się jedna z największych reform polskiej kolei, którą zapoczątkowało wejście w życie Ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego „Polskie Koleje Państwowe”. Miała ona decydujący wpływ na obecny kształt rynku kolejowego w Polsce, a jej głównym założeniem była nowa organizacja kolei w oparciu strukturę spółek prawa handlowego.

Z początkiem 2001 r. Polskie Koleje Państwowe rozpoczęły działalność jako spółka akcyjna, której jedynym akcjonariuszem jest Skarb Państwa. W kolejnych miesiącach 2001 r. wydzielone zostały spółki odpowiadające za infrastrukturę kolejową, przewozy pasażerskie i towarowe, energetykę, telekomunikację, informatykę oraz inne obszary. Powstałe wówczas i w wyniku kolejnych przekształceń podmioty tworzą dziś Grupę PKP, w skład której wchodzą obecnie PKP S.A. (spółka matka) oraz spółki zależne. Na rynku funkcjonują także spółki powiązane z PKP S.A. oraz spółki, w których PKP S.A. wykonują prawa z akcji. Dziś Grupa PKP wraz ze spółkami powiązanymi jest jednym z największych polskich pracodawców i jedną z największych kolei w Unii Europejskiej.

Skład Grupy PKP

W skład Grupy PKP wchodzi łącznie 10 spółek, czyli  Polskie Koleje Państwowe S.A. – spółka matka oraz 9 spółek zależnych od PKP S.A.[1] Spółki świadczą usługi m.in. na rynkach transportowym, logistycznym, nieruchomości i teleinformatycznym. Z zasobów Grupy PKP korzystają niemalże wszystkie podmioty działające na rynku kolejowym w Polsce, w tym samorządowe i komercyjne. Działania spółek Grupy nadzorują i koordynują Polskie Koleje Państwowe S.A.

W skład Grupy PKP wchodzą poniższe spółki:

Polskie Koleje Państwowe S.A.

PKP Intercity S.A.

PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.

PKP CARGO S.A.

PKP Informatyka sp. z o.o.

PKP TELKOL sp. z o.o.

Kolejowe Zakłady Łączności Sp. z o. o.

PKP Szybka Kolej Miejska w Trójmieście sp. z o.o.

PKP Linia Hutnicza Szerokotorowa sp. z o.o.

Xcity Investment sp. z o.o.

CS Natura Tour sp. z o.o.

Grupa PKP realizuje także działalność w obszarze szeroko rozumianej społecznej odpowiedzialności biznesu, m.in. edukacji w zakresie bezpieczeństwa na kolei, ekologii, wdrażania innowacyjnych rozwiązań dla branży, pielęgnowania tradycji kolei i ochrony jej dziedzictwa, współpracy z organizacjami działającymi na rzecz transportu szynowego, czy wolontariatu pracowniczego. Tego rodzaju działania realizowane są poprzez m.in. Fundację Grupy PKP, Skansen Taboru Kolejowego w Chabówce oraz Fundację Era Parowozów. Spółki Grupy PKP współpracują także jednostkami samorządowymi, m.in. współtworząc jednostki kultury, takie jak Stacja Muzeum czy Parowozownia Wolsztyn.

Mapa Grupy PKP

 

Pełną listę spółek z udziałem PKP S.A. można znaleźć tutaj.

Historia Grupy PKP

Grupa PKP powstała w 2001 roku w następstwie procesu restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe. Proces ten miał na celu rozgraniczenie działalności przewozowej od zarządzania liniami kolejowymi oraz wyodrębnienie samodzielnych podmiotów prawa handlowego w pomocniczych dziedzinach działalności. 1 stycznia 2001 roku utworzona została spółka Polskie Koleje Państwowe S.A., która wstąpiła w prawa i obowiązki swojego poprzednika. Jedynym jej akcjonariuszem jest Skarb Państwa reprezentowany przez ministra właściwego do spraw aktywów państwowych. Ze struktur PKP S.A., na podstawie ustawy z dnia 6 lipca 1995 roku o przedsiębiorstwie państwowym „Polskie Koleje Państwowe”[1] i ustawy z dnia 8 września 2000 roku o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego „Polskie Koleje Państwowe”[2], w 2001 roku zostały wyodrębnione  podmioty tworzące Grupę PKP, powołane do prowadzenia działalności w zakresie:

  • kolejowych przewozów pasażerskich: PKP Intercity sp. z o.o. (od 2008 roku PKP Intercity S.A.), PKP Przewozy Regionalne sp. z o.o.,
  • kolejowych przewozów towarowych: PKP CARGO S.A.,
  • zarządzania liniami kolejowymi: PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.,
  • zarządzania lokalnymi liniami kolejowymi i prowadzenia na nich przewozów: PKP Szybka Kolej Miejska w Trójmieście sp. z o.o. i PKP Warszawska Kolej Dojazdowa sp. z o.o. (w zakresie przewozów pasażerskich) oraz PKP Linia Hutnicza Szerokotorowa sp. z o.o. (w zakresie przewozów towarowych),
  • wspomagania działalności podstawowej: PKP Energetyka sp. z o.o. (od 2009 roku PKP Energetyka S.A.), PKP Informatyka sp. z o.o. i Telekomunikacja Kolejowa sp. z o.o. (od 2010 roku TK Telekom Sp. z o.o.).

Ponadto utworzono:

  • dziewięć spółek realizujących usługi w zakresie remontu i napraw infrastruktury,
  • dwie spółki do remontów wagonów,
  • trzy spółki funkcjonujące w pomocniczych obszarach działalności takich jak: szkolenia (CS Szkolenie i Doradztwo sp. z o.o.), farmacja (Farmacja Kolejowa sp. z o.o.) i zaopatrzenie (Ferpol sp. z o.o.),
  • pięć spółek działających w obszarach towarzyszących działalności kolejowej (trzy drukarnie kolejowe, Natura Tour sp. z o.o. – spółkę świadczącą usługi wczasowo-turystyczne oraz Polskie Koleje Linowe sp. z o.o. – spółkę świadczącą usługi w zakresie górskich kolei linowych).

W ramach Grupy PKP dokonywano przekształceń i zmian właścicielskich w odniesieniu do spółek zależnych. Najważniejsze z nich:

  • W 2007 roku dokonano usamorządowienia PKP Warszawskiej Kolei Dojazdowej sp. z o.o.
  • W 2008 roku podzielono realizację przewozów aglomeracyjnych i międzyregionalnych pomiędzy PKP Intercity S.A. a Przewozy Regionalne sp. z o.o. Dokonano także usamorządowienia Przewozów Regionalnych sp. z o.o. (obecnie POLREGIO sp. z o.o.), tym samym spółka ta opuściła Grupę PKP.
  • W 2012 roku przeprowadzono sprzedaż spółki Polskie Koleje Linowe, a w 2013 roku w ramach oferty publicznej na warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych,  prywatyzację PKP CARGO S.A. Właścicielem kontrolnego pakietu akcji pozostały Polskie Koleje Państwowe.
  •  W 2014 roku utworzona została Xcity Investment sp. z o.o. (początkowo pod firmą SPV Nieruchomości 100 sp. z o.o.).
  • W 2015 roku odbyła się sprzedaż PKP Energetyka S.A. oraz TK Telekom sp. z o.o. Przed sprzedażą tej ostatniej spółki zostały wydzielone działalności dwóch podmiotów: PKP Budownictwo sp. z o.o. oraz PKP Utrzymanie sp. z o.o.

W 2018 roku, w wyniku połączenia PKP Utrzymanie sp. z o.o. z PKP Budownictwo sp. z o.o., powstała PKP TELKOL sp. z o.o.

[1] W poniższym zestawieniu zostały również wymienione Kolejowe Zakłady Łączności Sp. z o. o. w których to PKP S.A. wykonują prawa z udziałów.

[2] Dz.U. 1995 Nr 95 poz. 474.

[3] Dz.U. z 2021 r. poz. 146.